![اتومات](https://doorgans.com/facc/wp-content/uploads/2022/02/garagentorantriebe_gross_16-450x165-1.jpg)
در این بخش به بررسی سیستم های درب اتوماتیک نوع الکترومکانیکی (گیربکسی) خواهیم پرداخت. قسمت های اصلی یک سیستم دربازکن اتوماتیک نوع الکترومکانیکی به صورت زیر است :
۱- موتور الکتریکی
۲- قسمت مکانیکی
۳- برد الکترونیکی
۴- تجهیزات ایمنی
۵- شاستی های کنترل دستی
۶- ریموت کنترل
اکنون به شرح قسمت های فوق می پردازیم:
موتور الکتریکی
در اکثر موارد برای سیستم های دربازکن اتوماتیک از موتورهای تک فاز استفاده می شود. در سیستم های درب اتوماتیک صنعتی ممکن است از موتور سه فاز نیز استفاده شود. این موتورها باید قابلیت چپگرد راستگرد شدن را داشته باشند. سیم های موتور به ترمینال های مدار الکترونیکی وصل می شوند. این موتورها در توان های ۵۰ وات تا چند کیلو وات برای درب های مختلف از نظر اندازه و وزن مورد استفاده قرار می گیرد.
تنها در مورد درب های دولنگه از دو موتور استفاده می شود ولی در بقیه موارد یک موتور مورد استفاده قرار می گیرد.
قسمت مکانیکی
برای بالا بردن نیروی موتور تک فاز و انتقال آن، جهت باز و بسته کردن درب از یک سیستم مکانیکی استفاده می شود. در اکثر موارد از جعبه دنده (گیربکس) برای این کار استفاده می شود. پس از افزایش نیرو و نحوه انتقال آن به درب، بستگی به نوع درب دارد و به روش های گوناگون صورت می گیرد. برای درب های ریلی (کشویی) نیرو توسط یک چرخ دنده از محور محرک مکانیکی به دنده های شانه ای نصب شده زیر در منتقل می گردد. در مورد درب های یک تکه که به طور عمودی باز و بسته می شوند و درب های یک تکه چرخان، نیرو توسط زنجیر یا تسمه انتقال می یابد. برای درب های تک لنگه یا دو لنگه توسط بازوها (جک ها) درب باز و بسته می گردد.
برد الکترونیکی
این برد جهت کنترل و تنظیم زمان حرکت درب به کار می رود و محل قرارگیری آن در سیستم های مختلف متفاوت است. به عنوان نمونه این برد در سیستم های درب های ریلی روی دستگاه اصلی و در سیستم های درب های لولایی به صورت جداگانه در یک تابلو کنار در نصب می گردد.
قسمت های مختلف برد :
ترانس تغذیه : ولتاژ تغذیه اصلی سیستم (۲۲۰ ولت) توسط ترانس تغذیه به ولتاژ مورد نیاز مدار الکترونیکی که معمولا ۲۴ ولت است تقلیل می یابد.
کارت رادیویی : کارت رادیویی به عنوان گیرنده امواج رادیویی ارتباط بین ریموت کنترل و دستگاه اصلی را برقرار می کند.
رله ها : رله ها برای اعمال دستورات کنترلی به موتور و لامپ ها به کار می روند.
ولوم های تنظیم : ولوم های تنظیم برای تنظیم قدرت موتور یا زمان حرکت و ایست موتور به کار می روند.
کلیدهای ریز تنظیم : کلیدهای مینیاتوری که به همراه ولوم ها جهت برنامه ریزی سیستم به کار می روند.
دیپ سوئیچ ها : مجموعه کلیدهای ریز کنار هم هستند که برای برنامه ریزی سیستم به کار می روند.
ترمینال های اتصال : برای ارتباط دستگاه اصلی با عناصر دیگر سیستم از ترمینال های اتصال استفاده می شود.
LED های نشانگر : حالات کار و حالات تنظیم برد را LED ها نشان می دهند.
فیوزها : برای حفاظت در برابر اضافه بار از فیوز استفاده می شود.
تجهیزات ایمنی
در سیستم های درب اتوماتیک، برای این که از آسیب رسیدن به افراد و وسایل نقلیه هنگام حرکت درب جلوگیری شود، باید از تجهیزاتی استفاده نمود که هم حرکت درب را اعلام کند و هم در صورت عبور فرد یا وسیله ای هنگام حرکت درب، آن را به نحو مناسب متوقف نماید یا باز کند.
حسگرهای مادون قرمز (photo cell beam sensor)
این حسگرها که اصطلاحا چشمی نیز نامیده می شوند دارای دو قسمت جداگانه فرستنده (TX) و گیرنده (RX) هستند. یک جفت از این حسگرها (گیرنده و فرستنده) در بیرون و یک جفت دیگر در فضای داخل در دو طرف، رو به روی هم نصب می شوند. حداقل ارتفاع نصب ۲۵ سانتی متر است و آن ها را در محل هایی که امکان نصب روی دیوار نباشد، بر روی پایه های خاصی نصب می کنند.
طرز کار حسگرها به این صورت است که دستگاه فرستنده (TX) نور مادون قرمز را توسط یک دیود گالیم آرسنید تولید و پخش می کند. این اشعه توسط یک فتودیود روی گیرنده (RX) دریافت می گردد.
معمولا یک لامپ LED روی گیرنده قرار دارد که وقتی اشعه دریافت می شود، خاموش است. در صورت عبور فرد یا وسیله ای از بین این دو قطعه و قطع شدن اشعه عبوری LED روی گیرنده روشن می شود و یک رله که روی گیرنده وجود دارد، تحریک می شود. کنتاکت های رله به مدار کنترل روی برد الکترونیکی متصل می شوند و به این وسیله برد می تواند دستور لازم را برای توقف درب (اگر در حال بسته شدن باشد) یا باز شدن درب را بر طبق تنظیمات انجام گرفته بر روی برد به موتور دستگاه صادر نماید. این حسگرها می توانند حداکثر تا فاصله ۲۵ متری نصب گردند.
لامپ های نشانگر
معمولا سه نوع لامپ در سیستم های درب اتوماتیک نصب می شود:
لامپ چشمک زن (flasher blinker): این لامپ در بالای درب در معرض دید نصب می شود و هنگام حرکت درب برای باز و بسته شدن چشمک می زند. ممکن است یک مدار الکترونیکی فلاشر نیز برای فلش زدن لامپ، داخل چراغ وجود داشته باشد. آنتن مربوط به مدار گیرنده رادیویی نیز در کنار چراغ نصب می شود.
لامپ نشانگر باز بودن در (open gatelamp): این لامپ مانند یک چراغ معمولی بالای درب می باشد و تا زمانی که درب باز بماند، روشن می ماند و پس از بسته شدن درب خاموش می گردد. این لامپ از مدار الکترونیکی فرمان می گیرد.
لامپ های روشن کننده اطراف درب (courtesy lamp): این لامپ نیز یک چراغ معمولی بالای درب می باشد که برای روشن کردن اطراف درب در شب استفاده می شود و چند دقیقه پس از بسته شدن درب خاموش می گردد. تغذیه آن از برد الکترونیکی تامین می شود.
خلاص کن
در سیستم های درب اتوماتیک برای این که بتوانیم برای تنظیم هنگام نصب یا در موارد قطع برق یا خرابی سیستم، درب را به صورت دستی باز و بسته نماییم، باید محور گیربکس را خلاص کنیم.
به همین دلیل بر روی قسمت مکانیکی ، خلاص کن هایی درنظر گرفته می شود.
قفل برقی
با توجه به این که درب های اتوماتیک معمولا از لحاظ حفاظتی و حراستی مهم هستند، برای قفل کردن آن ها در موارد لزوم از قفل برقی استفاده می شود. این قفل ها معمولا بر روی درب های لولایی نصب می شوند.
شستی های کنترل دستی
این شستی ها عبارت اند از یک شستی استارت و یک شستی استپ که جهت حرکت در برای باز و بسته شدن و یا توقف آن در صورت نبود ریموت کنترل استفاده می شوند، البته باید شستی استپ را در محل مناسبی در دسترس نصب کرد تا در مواقع اضطراری برای متوقف کردن از آن استفاده شود.
ریموت کنترل
برای کنترل از راه دور سیستم درب بازکن اتوماتیک معمولا از یک فرستنده رادیویی کوچک دستی، استفاده می شود که به آن ریموت کنترل می گویند. بر روی ریموت شستی های فشاری وجود دارد که برای بازوبسته کردن یا توقف از آن ها استفاده می شود.